Koja Majka Rađa? Postjungijanska refleksija o arhetipu majke i potencijalu za stvaranje

U postjungijanskoj perspektivi, majčinstvo prevazilazi psihološku integraciju – ono zahteva duboko prepoznavanje koja unutrašnja Majka želi da se izrazi. Nisu sve unutrašnje slike majčinstva jednako životodajne. Na primer, ako je dominantna unutrašnja figura Majke ona koja pati, žrtvuje se do samouništenja ili ostaje emocionalno nedostupna, tada spajanje sa takvom slikom može biti razorno. Umesto kreativnog rađanja života, takvo sjedinjenje vodi psihičkom i emocionalnom kolapsu (Samuels, 1985).

Individuacija – proces postizanja celovitosti putem integracije različitih aspekata sopstva – ključna je za psihološko zdravlje, ali sama po sebi može biti nedovoljna ako ostane odvojena od dubinske arhetipske imaginacije (Hillman, 1975). Drugim rečima, žena može biti psihološki zrela, ali ako u njenom nesvesnom dominira destruktivna Majka, njena sposobnost stvaranja, rađanja ili brižnog odnosa prema drugome može biti sabotirana.

Postjungijanska analiza nas, stoga, podstiče da preispitamo pitanje spremnosti za roditeljstvo ili kreativni čin. Umesto toga, važnije pitanje glasi: Koja Majka u nama želi da rađa? Da li je to Majka koja podržava život, promenu i autonomiju drugog, ili ona koja prezaštićuje, kontroliše i gubi sebe u drugome (Woodman, 1990)? Ovo pitanje nije važno samo za žene, već jednako i za muškarce – koji arhetipski lik oblikuje njihovu percepciju očinstva i negovanja (Corneau, 1991)?

Biti roditelj, dakle, nije samo biološki ili društveni čin. To je dubok arhetipski prelaz, simbolička inicijacija koja zahteva susret sa sopstvenom unutrašnjom Majkom – sa njenom svetlošću, senkom, i potencijalom za preobražaj (Neumann, 1972). Samo kroz taj susret moguće je ostvariti istinsko i životodajno majčinstvo ili očinstvo.

Posebno je zanimljivo istražiti koji arhetip Majke preovladava u procesu pripreme za koncepciju i samom trenutku začeća. Međutim, važno je razumeti da ovaj arhetip nije fiksiran, već je podložan promenama i adaptaciji tokom postnatalnog perioda, sve do odrasle dobi deteta. Od ključne je važnosti prepoznati koji arhetip Majke nas poseduje, koji nesvesno prenosimo na decu, sa kojim želimo da se poistovetimo i koji je najhranljiviji za naše unutrašnje dete, ali i za našu spoljašnju decu. Ovaj arhetipski odnos može imati trajne posledice na emocionalni i psihološki razvoj deteta, ali i na našu sopstvenu dobrobit i ispunjenje kao roditelja.

Reference:

Woodman, M. (1990). The Pregnant Virgin: A Process of Psychological Transformation. Inner City Books.

Corneau, G. (1991). Absent Fathers, Lost Sons: The Search for Masculine Identity. Shambhala.

Hillman, J. (1975). Re-Visioning Psychology. Harper & Row.

Neumann, E. (1972). The Great Mother: An Analysis of the Archetype. Princeton University Press.

Samuels, A. (1985). Jung and the Post-Jungians. Routledge.